Toplam Ziyaretçi Sayısı :
Doçent Doktor Yalçın Tezcan, Y. Müh. Mimar

1959 - 1974: SEY MİMARLIK BÜROSU

1. Giriş

Bu web sayfasında, Yalçın Tezcan’ın 1959 yılından 1974 yılına kadar geçen 15 yıl boyunca mimarlık faaliyetleri, anıları ile birlikte anlatılmıştır. Yıllar önce genç bir mimarın 15 yıllık ilk döneminde gerçekleştirdiği projeler ve başından geçenler, her halde ki değerli ziyaretçilerin ilgisini çekecektir.

Yalçın Tezcan mimarlık faaliyetlerine üniversiteden mezun olmadan önce başlamıştır. SEYAŞ’ın nüvesini teşkil eden SEY Mimarlık Bürosu, Yalçın Tezcan ve ortakları tarafından 1959’da kurulmuştur. “SEY” ismi, büroyu kurmayı planlayan üç sınıf arkadaşın isimlerinin ilk harflerinden oluşmuştur: Sina Berköz, Ercihan Düzgünoğlu ve Yalçın Tezcan. Ancak, kuruluştan kısa bir süre sonra, Ercihan(1) ve Sina(2) bu zor uğraşı terk etmişlerdir.

Büro, İstanbul’da Karaköy’de bulunan Güzel İzmir Hanında faaliyete başlamıştır. Büronun ilk işi, Otel Deniz & Park’ın projelerini hazırlamak idi. İlk müşterileri de Hanın mal sahibi idi(3). Bu projenin tamamlanmasından sonra, Büro Taksim’de Şehit Muhtar Caddesine taşınmıştır. Burada, Yalçın Tezcan, Esen Bolak’ı ve Yılmaz Gedik’i sırası ile 1965 ve 1969’da ortaklığa almıştır. Bu ortaklık, büronun şirkete dönüştüğü 1974 yılında, SEYAŞ’ın kuruluşuna kadar düzenli ve başarılı bir şekilde devam etmiştir.
 
2. YALÇIN TEZCAN’IN BU DÖNEMDEKİ MİMARLIK FAALİYETLERİ

Yalçın Tezcan, bu dönemde, Büronun kurucu ortağı olarak, ya tek başına ya da ortakları ile müştereken 30’dan fazla binanın tüm projelerini ve bir kısmının kontrollük hizmetlerini yapmış,10’dan fazla binanın tatbikat projelerini ve detaylarını,35’ten fazla binanın da sadece detaylarını hazırlamıştır. (Hafta sonu evleri, villalar, konutlar, eğitim ve sağlık yapıları, bürolar, elçilikler, laboratuarlar, turistik tesisler, stadyumlar, fabrikalar vs). Söz konusu mesleki çalışmaları içinde aşağıdaki altı önemli proje öne çıkmaktadır. Altısının da komple projelendirilmesinde ve ilk ikisinin kontrollük hizmetlerinde Yalçın Tezcan’ın emeği büyüktür. Beşinci proje ise, Dr. Tezcan’ın şahsen yürüttüğü ilginç projelerden biridir.

Söz konusu eserlerin bir kısmı, zamanın ilk ve tek mimarlık dergisi “Arkitekt”te yayınlanmıştır. Mimarlar Odası 2011 yılında çok zor ama çok yararlı bir iş başarmış; tüm Arkitekt dergilerini bir veri tabanında toplamıştır. Söz konusu projeler tanıtılırken, eğer yayınlanmış ise “Arkitekt” dergisi veri tabanına da link verilmiştir.

(1) Devlet memurluğunu tercih ederek Turizm Bakanlığına intisap etmiş, müsteşarlığa kadar yükselmiştir.
(2) Akademik kariyeri tercih etmiş, profesörlüğe kadar yükselmiştir.
(3) Dr.Tezcan, SEYAŞ'ın 40 ıncı yıldönümü kutlamalarında ilk müşterileri olan Sn. Samim Tansal’a teşekkür plaketi vermiştir. 
     ("1994 sonrası" butonuna tıklayınız.)

 
2.1  1965 – 1974: TURTEL Side Turizm Tesisleri, Antalya(4)

152 yataklı lüks motel, 1965-1974’de etaplar halinde gerçekleştirilmiş olup 4740 m2 kapalı alana sahiptir. 242 kişilik restoran, 25 karavanlık kamp yeri ve geniş plaj tesisleri vardır. O zamanlar Antalya bölgesinin en ünlü tesisiydi. Yalçın Tezcan, ortağı ile müştereken, birinci etabın emaneten inşaat ve açılışa kadar proje yönetimine ilaveten, tüm etapların iç mimari, dekorasyon, tefriş, altyapı ve peyzaj da dahil olmak üzere komple planlanması, projelendirilmesi, kontrolü ve sözleşme yönetiminden sorumluydu. Projelendirme sırasında doğal ve tarihsel çevre ile uyumluluğa büyük özen gösterilmiştir.

Büronun bu çabaları, basının dikkatini çekmiş yazarların ve meslek adamlarının beğenileri yayınlanmıştır:

3.5.1967 tarihli AKŞAM gazetesinden: “Muhteşem Turtel Moteli, Avrupa’daki emsallerini gölgede bırakacak şekilde yapılmıştır”.

29.3.1967 tarihli Milliyet gazetesinden: “Ama asıl sürpriz bu güzellikler arasına kondurulan bazı tesislerin mükemmeliyetindedir. Hele şimdi Side’de Turtel’in yeni tamamlanan bir moteli var ki, benzerini Avrupa ve Amerika’da bulmak kolay değildir…”.

(4) ARKİTEKT, Yıl: 1979 Sayı: 1979-01 (373) Sayfa: 11-13  
      http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/260/3527.pdf

 

 

Oda iç görünüş

Restoran iç görünüş

Restorana bir bakış
2.2  1967 – 1978: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İdarî Kompleksi, Ankara(5) 



Bakanlık Kompleksi, Ankara
İdari kompleks, büro bloklarından, teşhir salonları, oditoryum, kafeterya vs. den oluşmuştur. 21.000 m2 kapalı alana sahip olan tesis, 1967–1978 arasında iki etapta gerçekleştirilmiştir. Yalçın Tezcan ve ortağı, ilk etabı komple olarak planlamış ve projelendirmiş, ihale dosyalarını hazırlamış ve de ilk etabın proje yönetimini, kontrollük ve sözleşme idaresini, iç mimari, dekorasyon ve sanat işleri de dâhil olmak üzere yüklenmiştir.

Birinci etaptaki büro binası dış cephelerinde, prekast çift kabuklu “soğuk” cephe panoları Türkiye’de ilk defa uygulanmış ve pano yüzeylerindeki kaplama bu sayede Ankara’nın o zamanki kirli havasından hiç etkilenmemiştir. Bayındırlık Bakanlığı standartlarına göre SEYAŞ tarafından projelendirilen ikinci etapta ise bu panolar kullanılamadığından cephe boyaları sık sık yenilenmektedir.

(5) ARKİTEKT, Yıl: 1972 Sayı: 1972-03 (347) Sayfa: 111-116  
      http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/270/3777.pdf

 

2.3  1969 – 1970: AKSA Akrilik Kimya Kompleksi, Yalova(6) 

Çeşitli fabrikalardan, idari, sosyal ve yardımcı tesislerden müteşekkil, 25.500 m2 toplamında Türkiye’nin akrilik elyaf üreten en büyük kompleksi. Büro, Prof. Tulû Baytin ile işbirliği halinde, 1969-1970’de tüm binaların ve altyapı sistemlerinin inşaat projelerini ve ihale dosyalarını hazırlamış, proses tedarikçileriyle proje koordinasyonunu sağlamıştır. Proje, Yalçın Tezcan ve ortaklarının müşterek yönetimi altında gerçekleştirilmiştir. Üretim tesislerinin çatılarında ve cephe duvarlarında Türkiye’de ilk defa olarak 6m uzunluğunda hafif beton panolar büyük çapta bu projede kullanılmış ve başarılı detaylandırma ve uygulamadan dolayı da ödül almıştır.

(6) ARKİTEKT, Yıl: 1979 Sayı: 1979-01 (373) Sayfa: 22  
      http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/260/3543.jpg



AKSA Kimya Kompleksinin idare binası. Ağırlıklı olarak Dr.Tezcan tarafından projelendirilmiştir. Üst katın dış kolonları konsola oturan bu yapı 1998 Depreminden hiç etkilenmemiştir.


AKSA Kimya Kompleksinin Sosyal Merkezi, . 235 İşçilik kafeteryayı da içeren katlanmış plak çatılı küçük (1230 m2) fakat ilginç bina, Çatısı ağır bu yapı da 1998 Depreminden hiç etkilenmemiştir.


AKSA Kimya Kompleksinin esas fabrikasına bir bakış. Sağda 6m'lik hafif beton panolar ile cephe duvar kaplaması

 
2.4  1972 – 1974: ÇUKOBİRLİK Sawgin ve Rafine Yağ Kombinası, Adana(7) 

Sawgin ve Rafine Yağ Kombinası,1974-1981’de SEYAŞ tarafından projelendirilen ÇUKOBİRLİK Merkez Entegre Tesislerinin birinci etabını oluşturur. SEY Mimarlık Bürosu tarafından, Dr. Tezcan'ın yönetimi altında 1972-1974’de komple olarak planlanan ve projelendirilen kombina; kütlü, pamuk ve linter balya depoları, çiğit ve kapçık siloları, sawgin, linter ve yağ prese fabrikaları, yağ rafinerisi, küspe deposu ve yardımcı binalar, idari ve sosyal tesislerden oluşan, toplam 46.000 m2 kapalı alana sahip olup, Adana’nın en büyük entegre pamuk işleme kompleksi idi. 1981'e kadar etaplar halinde projelendirilip gelişerek, iplik ve kumaşın da üretildiği Türkiye'nin en büyük entegre agro-endüstriyel kompleksi haline gelmiştir. 

(7)  ARKİTEKT, Yıl: 1979 Sayı: 1979-01 (373) Sayfa: 18-20 
       http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/260/3538.pdf

 


ÇUKOBİRLİK Sawgin ve Rafine Yağ Kombinası’nın Sosyal Merkezi. 350 kişilik kafeterya dâhil 2.500 m2 dir.


Sawgin fabrikasına bir bakış
Pnömatik kütlü nakil sistemi ve çiğit konveyörleri


Sawgin ve Rafine Yağ Kombinasına bir bakış,

 
2.5 1972 – 1974: Çamlıca TV Anten Kulesi ve Döner Restoranı(8)


ÇAMLICA TV anten kulesi, 1972’de mimari ve inşaat projeleri tarafından Dr. Tezcan’ın yürütücülüğünde ve Prof. Dr. Semih Tezcan ile işbirliği halinde yapılan İstanbul’un anten dahil 164 m yüksekliğinde o zamanın en yüksek yapısı idi. (Kule 145 m)

ÇAMLICA TV Kulesinde 100 kişilik döner restoranın önce teklif projeleri, sonra da komple mimari ve inşaat projeleri, 1972-1974’te yine Dr. Tezcan’ın yürütücülüğünde hazırlanmıştır. Kulenin teklif projelerinin Ankara'ya ihale komisyonuna yetiştirilmesi çok maceralı olmuştur. Prof. Dr. Semih Tezcan'ın eserinde s:130-132'ye bakınız.

Döner restoranın inşaatı belli bir aşamaya geldikten sonra, askeri mercilerce, Boğaziçi’ni koruyan askeri tesisler açısından mahzurlu görülmüş ve inşaatı o yüzden yarım bırakılmış diye duyulmuştu. İşin aslı ise, Prof. Dr. Semih Tezcan'ın kitabında yazılı olduğu gibiymiş: "Bu kule döner restoranlı projelendirildiği halde, TRT'nin mevzuatına uymuyor diye, asansörlerin ve döner restoranın inşaatına izin verilmiyor. Kırk yıldan beri restoran kısmı natamam olarak bekletiliyor. Çok yazık bir mal israfı ve gelir kaybı?" Müteahhit firmanın döner restoran yapma arzusunu ancak 2010 yılında, Beylikdüzü’nde gerçekleştirebildiği gözlemlenmektedir.

Dr. Tezcan, kulenin mimari projesinin müellifi olarak kendi ismi yerine büronun yazılmasını istemiş olup, plaket halen kulede çakılı bulunmaktadır.


(8) Semih S. Tezcan, Rektörlük Hatıralarım 2014, Cilt 1 s:127-133, Cİlt II, s:534



Yarım Kalan Döner Restoran Çamlıca Kulesi
















                            TRT Çamlıca TV kulesindeki plaket 04.10.2012
 

2.6 1973-1974: ÖZBUCAK Boya ve Apre Fabrikası, Adana(9)

Dr. Tezcan’ın proje yönetmenliği altında gerçekleştirilen projede, B450 kalitesinde ön gerilimli hiperbolik paraboloit kabuklardan oluşan prefabrike sistem Türkiye’de ilk defa uygulanmıştır. 5m ara ile çanak temellere oturan Y formunda B450 kalitesinde ve 8 m yüksekliği sağlayan prefabrike kolonlar 22.50 m açıklığı geçen kabukları taşımaktadır. Kabuklarla çatı örtüsü arasında kalan boşluk, verici hava kanalı fonksiyonunu görmekte, kabuklar arasındaki beton plaklardaki özel menfezlerden iç hacme yayılan sıcak ve kuru hava, hacim havasının rölatif nemliliğini düşürmekte ve tavan altında da devamlı bir sıcak hava yastığı meydana getirmektedir. Boya-apre fabrikalarındaki korrozif etkili yoğuşmanın böylece önlendiği bu proje, Dr. Tezcan’ın akademik uzmanlığını yansıtmaktadır.

Fabrikanın taşıyıcı sistem projelerini, SEY Mimarlık Bürosu ile yeni çalışmaya başlayan ve SEYAŞ’ın kuruluş hazırlıklarına katılan Çetinay Albay hazırlamıştı.


(9) ARKİTEKT, Yıl: 1979 Sayı: 1979-01 (373) Sayfa: 21
     http://dergi.mo.org.tr/dergiler/2/260/3540.pdf



ÖZBUCAK Boya ve Apre             Ön gerilimli hiperbolik
Fabrikasında hava kanalı              paraboloid elemanın
fonksiyonundaki kabuklar                      kesit detayı

2.8 3.  YALÇIN TEZCAN’IN BU DÖNEME AİT ANILARI

1959–1974 yıllarını kapsayan dönemde Yalçın Tezcan acı, tatlı pek çok olay yaşamıştır. Bunların bazıları Yalçın Tezcan’ın hafızasında yer etmiştir. İşte, işbu web sitesi ziyaretçileri ile paylaşmak istediği anıları, imkân nispetinde kronolojik olarak ayrıca sunulmuştur. Söz konusu anılara erişmek için sol taraftaki “1959–1974 Anılar” butonu tıklanmalıdır. Böylece Yalçın Tezcan’ın bu döneme ait şu anılarını okuyabileceksiniz.

  • SEY Mimarlık Bürosunun kuruluşu,
  • Yalçın ve Sina’nın ilk ve önemli hatası,
  • Otel Deniz Park Projesine ruhsat alınması,
  • Yalçın ve Sina’nın mezuniyeti,
  • İTÜ’de akademik hayat,
  • Yalçın’ın babasının vefatı,
  • Yalçın ve Neriman’ın dünya evine girmeleri,
  • Yalçın’ın büyükannesinin vefatı,
  • Büronun Talimhaneye taşınması ve oradaki neşeli günler,
  • Ümit’in dünyaya gelişi,
  • Deprem ve Suadiye’ye kaçış,
  • Beşiktaş’tan Ataköy’e nakl-i mekân,
  • Yalçın’ın ilk yurt dışı seyahati,
  • Yalçın’ın Büroya yeni ortaklar alması,
  • Yalçın’ın 2’nci Avrupa seyahat macerası,
  • Avrupa’nın 1’nci fütuhatı,
  • Yalçın’ın kuzeni Rona’nın THY kazasına kurban gidişi,
  • SEY Mimarlık Bürosu bir okul idi,
  • SEYAŞ’ın doğuşu,

Yalçın Tezcan, bu anıları ilgi ile okuyacağınızı ummaktadır. Kendisinde Avrupa’nın o senelere ait slide kütüphanesi vardır ve hepsi dijital hale getirilmiştir. Arzu edenlere, Yalçın Tezcan memnuniyetle iletebilir.